SVASTIKA KAO SIMBOL

SVASTIKA
Svastika (po sanskritu znači svasti, sreća, zdravlje) Svastika je krst sa četiri jednaka kraka, od kojih svaki završava produžetkom pod pravim uglom. Produžetak može biti usmeren u smeru kazaljke na satu ili u suprotnom smeru, zavisno o različtim prikazima ovog simbola.
Svastika se nalazi na budističkom hramu u Koreji
Za vreme nacističke Nemačke to je bio amblem nacističke partije, u vidu crne svastike u belom krugu, na crvenoj pozadini.
SVASTIKA (simbol)
Dekorativna Hindu svastika s kracima okrenutim udesno.
Svastika (sanskrt: स्वस्तिक svastika – dobrobit) je ekvilateralni krst s kracima iskrivljenim pod pravim uglom u levu (卍) ili u desnu stranu (卐). Naziva se još i kukasti krst ili tetra-gamadion. Tradicionalno se prikazuje sa središnjom linijom u horizontalnom položaju ali ponekad i pod uglom od 45 °.
Svastika je sveti simbol u budizmu, hinduizmu i đainizmu. Hindu verzija je ukrašena s tačkama u svakom kvadrantu. Danas je na Zapadu poznatija kao simbol Nacističke partije pre i tokom Drugog svetskog rata.
Predpostavlja se da je motiv svastike prvi put upotrebljen u neolitskoj Evroaziji. Svastika je takođe upotrebljavana i u izvornim severnoameričkim kulturama i to naizgled nezavisno od njene upotrebe u drugim delovima sveta. Svastika se takođe nalazi u opštoj upotrebi u građanskim i religijskim ceremonijama u Indiji. Mnogi indijski hramovi, venčanja, festivali i proslave ukrašeni su simbolom svastike. U jugoistočnu Aziju simbol je stigao posredstvom hindu kraljeva i danas predstavlja sastavni deo hinduizma na Baliju i čest prizor u Indoneziji. Simbol takođe ima drevne korene i u Evropi gde se pojavio na artifaktima iz razdoblja predhrišćanske kulture. Do početka 20. veka nalazio se u širokoj upotrebi širom sveta kao simbol sreće i blagostanja.
NACISTIČKA SVASTIKA
Međutim, od usvajanja svastike kao simbola nemačke Nacional-socijalističke radničke partije i Adolfa Hitlera, u Evropi i Severnoj Americi, simbol uglavnom asocira na fašizam, rasizam, Drugi svetski rat i holokaust. Pre toga simbol je imao izuzetan značaj u istraživanju Heinricha Šlimana koji ga je otkrio tokom iskovapanja Troje i koji ga je smatrao pouzdanim dokazom o migraciji indoevropskih naroda (Arijaca). Schliemann je pronađeni simbol uporedio sa simbolima na drevnoj nemačkoj grnčariji, na grčku i vedsku kulturu.
Upravo zbog toga nacisti su odabrali svastiku za svoj simbol želeći na taj način istaknuti svoje arijevsko poreklo, koncept koji će kasnije podržati teoretičari poput Alfred Rosenberg koji je zagovarao teoriju po kojoj je nordijska rasa gospodara potekla iz severne Evrope. Svastika se danas nalazi u upotrebi kao simbol neonacističkih organizacija u Evropi i Severnoj Americi. Organizacije koje se bore za ljudska prava u Evropi i Severnoj Americi koriste ovaj znak da bi pojedine organizacije okarakterisale kao fašističke ili nacističke. U Aziji i Africi svastika se i danas koristi u svom originalnom značenju, a organizacije koje se bore za ljudska prava koriste kao simbol sreće i blagostanja.
Stećak u Gornjim Močioci, pokazuje da je svastika poznat simbol u srednjovekovnoj Bosni.
Najstarija svastika deo je tzv. Vinčanskog pisma i može se videti na primercima grnčarije datirane oko 4.000 god. p.. n. e.
Isti simbol pojavljuje se i kao deo hinduskog pisma iz razdoblja oko 3000. godine p.. n. e. Otuda verovatno i upotreba ovog simbola koja se do danas zadržala u hindu, đainskoj i budističkoj kulturi. Grnčarija iz razdoblja od oko 2.000 god. p.. n. e. pronađena u Sintašti je također ukrašena simbolom svastike. Simboli nalik svastici javljaju se i u brončanom i željeznom dobu u području severnog Kavkaza (Kobanska kultura) i Azarbejdžana, kao i kod Skita i Sarmata.
U svim ovim kulturama, s izuzetkom južne Azije, simbol svastike nije imao neki poseban značaj već se javlja samo kao jedana od varijacija sličnih simbola različite složenosti.
U antičkom razdoblju, svastika je često korištena od strane Hetita, Kelta i Grka. Pojavljuje se i u drugim azijskim, evropskim, afričkih i severnoameričkim kulturama – ponekad kao geometrijski motiv, a ponekad kao religijski simbol. Svastika je sveti simbol u hinduizmu, budizmu i đainizmu.
Učestalost simbola svastike je lako objasniti kao pojavu jednog vrlo jednostavnog simbola koji je nastao samostalno u svim društvima koja su izrađivala predmete od pruća. Svastika je oblik koji se ponavlja na rubu prilikom pletenja četvrtastih predmeta. Druge teorije pokušavaju uspostaviti vezu s kulturnom difuzijom ili objasne samostalnu pojavu ovog simbola u različitim udaljenim civilizacijama u skladu s Jungovom idejom o kolektivnom nesvesnom. Iako se postojanje svastike na američkom kontinentu može objasniti postojanjem kultura koje su izrađivale predmete od pruća, njeno prisustvo u Americi slabi teoriju kulturne difuzije. Iako postoje teorije po kojima je svastika tajno preneta u Severnu Ameriku od strane rane Euroazijske pomorske civilizacije, najverovatnije je došlo do nezavisnog razvoja ovog simbola na tlu Amerike. Dve vaze u obliku sove iz Slimane knjige Ilios. Još jedno zanimljivo objašnjenje porekla ovog simbola dao je čuveni astronom Carl Sagan u svom delu „Kometa“.
Sagan je u svom delu prikazao drevni kineski rukopis na kome su prikazane varijacije repa komete: na crtežima su uglavnom prikazane različite jednostavne varijacije izgleda repa komete, ali je na poslednjem crtežu koji podseća na svastiku prikazano jezgro komete sa četiri savijena zraka koja izviru iz nje. Sagan je pretpostavio da se nekada davno kometa veoma približila Zemlji da su mlazevi vrelog plina koji su izbijali iz nje i bili savijeni zbog njene rotacije, postali vidljivi golim okom što je dovelo do nastanka simbola svastike širom sveta.
Bob Kobres je u knjizi „Komete i propast brončanog doba“ (1992) izneo tvrdnju da je kometa prikazana na svilenom atlasu iz perioda dinastije Han bila nazvana „dugorepi fazanske zvijezda“ zbog svoje sličnosti sa ptičijom nogom i da većina motiva nalik na svastiku, uključujući i motive koje je otkrio Schliemann, reprezentuju ptičje tragove.
SVASTIKA U RANOM HINDUIZMU
Svastika je sveti simbol u hinduizmu, budizmu i đainizmu u kojima se javlja već od 6. veku p. n. e. U hinduizmu svastika ima različita značenja: sreća, Sunce, Brama ili koncept samsare. Budizam, koji se krajem prvog milenijuma značajno proširio u Jugoistočnoj Aziji dotičući Kinu, Koreju i Japan, zaslužan je za širenje ovog simbola. Smatra se da se upotreba svastike od strane bon vere u Tibetu, kao i sanskritskih religija poput cao dai u Vijetnamu i Falun Gong u Kini također može pripisati širenju budizma. Do upotrebe svastike od strane akanske civilizacije u jugozapadnoj Africi najverovatnije je došlo na sličan način zahvaljujući kulturnom transferu duž puta robova oko 1500 god. p. n. e.
Na prostoru Srbije se može naći na podnom mozaiku grada Naisa iz prehrišćanskog razdoblja kao i na pojedinim nalazima s arheološkog lokaliteta Lepenski Vir. Svastika je također prisutna na rukotvorinama narodne radinosti poput prostirke i narodne nošnje, gdje služi kao simbol Sunca i dobrostanja širom sveta. Bob Kobres je u knjizi „Komete i propast bronzanog doba“ (1992) izneo tvrdnju da je kometa prikazana na svilenom atlasu iz perioda dinastije Han, bila nazvana „dugorepa fazanska zvezda“ zbog svoje sličnosti sa ptičijom nogom i da većina motiva nalik na svastiku, uključujući i motive koje je otkrio Schliemann, reprezentuju ptičje tragove.

5 comments on “SVASTIKA KAO SIMBOL

  1. Dobar tekst o svastici, medjutim dodao bih ono sto znam ovako nacrtana svastika je simbol mnogih religija u smislu sunca i pozitivnih stvari. Mnogi toboze nacisti danas koji je crtaju je ustvari crtaju u pravilnom obliku ne znajuci da je to simbol sunca i ostalih pozitivnih stvari, medjutim navodno je Hitler crtao okrenutu u desno sto po toj tvrdnji stvara zle sile u kosmosu barem je tako on pobudjivao mase, jer je vjerovao u onostarno dace mu ono pomoci i kako se pokazalo pomoglo je sve do njegovog unistenja i sulude ideje. Sto bi se reklo svaka stvar je, ili vodu ugrij, ili naftu zapali ovisna o stanju ljudske psihe i nivoa duhovnosti.

  2. Evo i ovde se spominje i vidi svastika koja se pojavljuje na Kajlasu na Tibetu…Mnogo interesantan video koji govori o macama, od kud su dosle i kakvu ulogu imaju u kontaktu sa ljudskim rodom, one nam pomazu…

    VIDEO – Тибет. Откровения мертвых духов
    http://rutube.ru/video/c4851bee470263d003f088d4d2e2d56b/#.UI77J2_A-So

    – Matrixworld – SVASTIKA
    http://matrixworldhr.wordpress.com/2012/03/26/povijest-svastike/

    – Blic – TAJNE ČUVENE SVASTIKE Simbol svetla, tame, života, Sunca i slovenskog boga Svaroga

    Reč svastika potiče od sanskrita svastike, što znači „sreća“ i „dobrobit“. Svastika je ekvilateralni krst sa kracima iskrivljenim, pod pravim uglom, na levu ili u desnu stranu.
    Nadgrobni spomenik, Rajačke Pimnice, polovina XVIII veka

    Naziva se još i kukasti krst ili tetra-gamadion. Predstavlja sveti simbol u budizmu, hinduizmu i đainizmu. U hinduizmu svastika ima različita značenja: sreća, Sunce, Brama ili koncept samsare.
    Hindu svastika sa kracima na desno

    Budizam, koji se krajem prvog milenijuma značajno proširio u Jugoistočnoj Aziji dotičući Kinu, Koreju i Japan, zaslužan je za širenje ovog simbola. Smatra se da se upotreba svastike od strane bon vere u Tibetu, kao i sanskritskih religija kao što su cao dai u Vijetnamu i Falun Gong u Kini takođe može pripisati širenju budizma.

    Prvi solarni simbol

    Kako navodi Branka Vranešević, docent na katedri Istorije umetnosti na Filozofskom fakultetu u Beogradu, svastika predstavlja jedan od prvih simbola, solarnih, koji se javio u kulturama skoro svih krajeva sveta.

    – Svastika se javlja od bronzanog doba do danas, te osim simboličnog nosi i vrlo snažno apotropejsko i magijsko značenje. U antičko vreme upotrebljavao se kao amajlija, znak sreće i dobrobiti a u nekim slučajevima i kao religijski simbol. Naime, zbog svog višestrukog i izuzetno raznolikog značenja (u zavisnosti od kulture u kojoj se javila i razvila, i čiji uticaj je primila) svastika je pronađena na brojnim predmetima lične upotrebe, na zidovima pećina, katakombi, kuća, grnčariji, staklu, grobnim vazama, novcu, pečatima, i dr. – ističe Vranešević.

    Najraniji simbol svastike pronađen je u Ukrajini u Mezinu, urezan u figurici ptice od slonove kosti, a datira 10.000 godina p.n.e. Smatra se da označava plodnost.

    Kako kaže docent Vranešević ovaj simbol je najrasprostranjeniji na teritoriji današnje Indije, a pronađen je u najranijim kulturama jugoistočne Evrope – Srbiji (Vinča) i Bugarskoj (pećini Devetaška), a do danas prvi pronađeni primer svastike vezan je za teritorije današnje Ukrajine.

    Vinčanska kultura

    Svastika se javlja u Vinčanskoj neolitskoj kulturi na grnčarijama koje su stare oko 4000 godina p.n.e. Svastika je sličan simbol takozvanom kolovratu koji predstavlja sveti simbol u slovenskoj kulturi. Označavao je beskrajni ciklus rođenja i smrti. Reč se i sastoji iz dva dela, kolo koje označava sunce i vrat što znači okretanje ili pokret. Ovaj simbol su zvali “malo Sunce” i označavao je Svaroga, prvo božanstvo Sunca, slovenskog boga vatre i neba, stvoritelja svega na nebu i zemlji. Svastika i kolovrat konstantno su isprepletani i evoluirali su kroz istoriju. Postoji oko 144 varijacije ovog simbola. Simbol svastike i kolovrata se upotrebljavao u ranoj indo-evropskoj astronomiji. Predstavlja interakciju života i smrti, svetla i tame, pa čak laži i istine. Drveni spomenici slovenske kulture zvali su se “idoli” i obično su predstavljali božanstva i na većini ovih monumenata bio je simbol svastike. On se takođe urezivao u nadgrobne spomenike i predstavljao je večnost i stalni ciklus života i smrti. Svastika i kolovrat su prvi put objavljeni u knjizi poljskog slikara Stanislava Jakubovskog “Pravoslavni arhitektonski motivi” iz 1923.godine.

    Ovaj simbol se sastoji od dve, možemo da kažemo savršene geometrijske slike: kruga i krsta po rečima Branke Vranešević.

    – Krug pripada grupi najrasprostranjenijih oblika koji predstavlja simbol Sunca, božanstva, beskonačnosti, večnosti i ispunjenja, te simbolično označava vasionu, planete ali i Suštinu. Krst je široke upotrebe i značenja u gotovo svim civilizacijama, kulturama i religijama, na svim kontinentima i u svim vremenima. Dve prekrštene linije označavaju i definišu suštinu kosmosa, ali i ovozemaljskog sveta, te ćemo često pronaći da simbolizuju četiri strane sveta, četiri aspekta prirode (sunce, vetar, zemlju i vodu), četiri godišnja doba. Budući kombinacija ova dva simbola, krsta i kruga, svastika prima njihovo značenje te se tako upotrebljavala kao amajlija. Neke kulture razlikuju značenje svastike u zavisnosti od toga na koju stranu su kraci okrenuti. Tako, komponente svastike čiji su kraci usmereni na desno označavaju svetlost, vatru, život, Sunce, dok svastika čiji su kraci okrenuti na levo smatra se da predstavljaju tamu i smrt. Na taj način, svastika označava dve suprotnosti i dva principa – muški i ženski – navodi Branka Vranešević.

    Nacističko preuzimnja simbola svastike

    Simbol doživljava preporod krajem 19. veka, nakon arheološkog istražvanja čuvenog Hajnriha Šliman. On je otkrio na mestu drevne Troje ovaj krst. A povezao ga je sa sličnim oblikom koji je pronađen na grnčariji u Nemačkoj, za koji se spekulisalo da je religijski simbol dalekih predaka. Međutim, rad Šlimana ubrzo je preuzet od nacionalističkog pokreta, za koje je svastika bila simbol „arijevskog identiteta“ i nemačkog nacionalističkog ponosa. Ova pretpostavka Arijevskog kulturnog porekla nemačkog naroda je verovatno jedan od glavnih razloga zašto je nacistička partija formalno usvojila kukasti krst kao svoj simbol u 1920. godini. Prema nekim podacima, smatra se da su bivši baltički vojnici iz I svetskog rata preneli ovaj simbol na teritorije Finske, te su se ti brojni veterani kasnije priključili nacionalističkom korpusu oformljenom da se suprotstavi tadašnjoj, posleratnoj, vlasti. U to vreme, brojni antropolozi su verovali da je ovaj simbol u stvari arijanski i da je njegova široka upotreba vezana za njihovo naseljavanje odnosno rasipanje duž Evrope i Azije. Tu ideju će, kasnije, propaganda u vreme Hitlera iskoristiti.
    Svastika preuzeta i postala simbol nacizma

    Nacistička partija, međutim, nije bila jedina partija koja je koristila kukasti krst u Nemačkoj. Posle Prvog svetskog rata, jedan broj desničarskih nacionalističkih pokreta takođe su koristili ovaj simbol. Svastika je postala povezana sa idejom rasno „čiste“ države. Do trenutka kada su nacisti stekli kontrolu nad Nemačke, konotacija svastike su zauvek promenila. Svastika će postati najprepoznatljiviji simbol nacističke propagande, koji se pojavljuje na zastavi, kao i na izbornim plakatima, medaljonima i bedževima za vojsku i drugim organizacijama.

    Međutim, od usvajanja svastike kao simbola nemačke nacističke partije i Adolfa Hitlera, simbol danas uglavnom asocira na fašizam, rasizam, Drugi svetski rat i holokaust. Danas svastika ima negativan prizvuk nažalost upravo zbog skorije istorije i nenamerne „zloupotrebe“ simbola, ali da je on bas naprotiv imao izuzetno pozitivno znacenje.

    VIDEO> Pogledajte mini dokumentarac o ovom simbolu
    http://www.blic.rs/riznica/istorije/tajne-cuvene-svastike-simbol-svetla-tame-zivota-sunca-i-slovenskog-boga-svaroga/9pzc1yz

Ostavite odgovor

Molimo vas da se prijavite koristeći jedan od sledećih načina da biste objavili svoj komentar:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se / Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se / Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se / Promeni )

Google+ photo

Komentarišet koristeći svoj Google+ nalog. Odjavite se / Promeni )

Povezivanje sa %s